آموزش و حد و حدود آموزش پذیری

بر خلاف تصور عموم کارشناسان و صاحبنظران که آدمی را از نظر آموزش پذیری، بی حد و مرز می شناسند، بنظر می رسد این ادعا، صرفا ارزش امیدبخشی داشته دارد و ظرفیت آموزش پذیری انسان، در هر زمانی از عمر آنها، به قامت ظرفیت هوشی و عقلی آنها، فیکس و ثابت است و از آن فراتر نمی رود.

بهمین علت است که گاه برخی افراد، چیزی را حتی با آمپول هم نمی توان به آستانه فهم شان رسانید و واقعا قادر نیستند چیزی را یاد بگیرند! داستان آموزش دقیقا در این بیت مولوی نهفته است (البته ایشان این بیت را به منظور دیگری بکار برده اند و من فقط استفاده ابزاری از آن می کنم):

گر بریزی بحر را در کوزه ای

چند گنجد، قسمت یک روزه ای

دریا را هم در کوزه ای بریزید، جز به ندازه ظرفیتش نخواهد پذیرفت و بقیه را پس می زند.

2-

برای هر فرد، در یک سن خاص، حد فیکس و ثابتی از آموزش وجود دارد و هر گونه تلاش برای فراتر رفتن از آن، نتیجه ای جز ناکامی برای آموزش دهنده و آموزش گیرنده ندارد.

مثلا یک کودک، در سن 5 سالگی، قدرت مشخصی برای یادگیری ارتباطات، نظافت شخصی، یادگیری ریاضی یا زبان جدید، یادگیری هنجارهای اجتماعی و هر چیز دیگری را دارد. در سن 8 سالگی نیز به حد فیکس شده دیگری می رسد. کودک دیگر، در زمان های دیگری به آن می رسد.

نتیجه اینکه آن زمان که چیزی به او آموزش می دهیم و او یاد نمی گیرد، ولو اینکه من تصور می کنم که علی القاعده باید یاد بگیرد، حق ندارم حالتی را بروز دهم که گویی قدرت یادگیری ندارد یا ناتوان است و بدتر از آن، پرخاشگری کنیم. صرفا باید بدانم که فعلا زمان آن نیست.

هر گونه واکنش منفی به عدم یادگیری انسان ها، غیر اخلاقی است. مثل این است که بر سر یک خروس بزنم که چرا عرضه تخم گذاشتن نداری! و معلوم است که چقدر این رفتار، غیر انسانی و غیر اخلاقی است؛ چون تکلیف فوق طاقت است.

3-

انسانها در امر آموزش، چندان اختیار و اراده ای ندارند و بدلایل ژنتیک و محیط، حدشان مشخص است. باید آزادی تام و تمام به افراد داده شود و از هر گونه بر چسب زنی پرهیز کرد. هر چند بسیار دشوار است.

در آستانه 36سالگي!...